Bài 9. Cấu Trúc Rẽ Nhánh

Ngày soạn 16/10/2024Tiết: 12 TÊN BÀI: Cấu trúc rẽ nhánhI-MỤC TIÊU CỦA BÀI DẠY 1. Kiến thức.-Nắm được khái niệm rẽ nhánh dạng thiếu và đủ-Nắm được câu lệnh If – then dạng thiếu và đủ -Nắm được cú pháp câu lệnh ghép2. Kỹ năng.-Mô phỏng được lược đồ rẽ nhánh dạng thiếu và đủ3. Thái độ: Nghiêm túc trong học tập để biết cách sử dụng câu lệnh If- then, câu lệnh ghép4. Đinh hướng phát triển năng lực : Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực quan sát, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tính toán, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH1-Giáo viên: SGK, SGV, giáo án,2-Học sinh:SGK, vở ghi.III. PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC1-Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp2- Kỹ thuật dạy học XYZ, ổ bi, bể cáIV.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY ( TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG ) *Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, nội vụ lớp họcLớp11A611A7

Ngày giảng:

A. Hoạt động khởi động1- Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra bài cũ mà kết hợp trong bài mới2-Tạo tình huống ( vào bài mới )Hôm nay chúng ta học sang chương mới, Chương III Cấu trúc rẽ nhánh và lặp. Bài hôm nay là bài 9. Cấu trúc rẽ nhánhB.Hoạt động hình thành kiến thức

MỤC TIÊU( Hoặc ghi cả Nội dung là do từng GV)HOẠT ĐỘNG CỦA GVHOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: Rẽ nhánh

Thường ngày, có rất nhiều việc chỉ được thực hiện khi một điều kiện cụ thể nào đó được thoả mãn. Ví dụ, Châu và Ngọc thường cùng nhau chuẩn bị các bài thực hành môn tin học.Một lần Châu hẹn với Ngọc: Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc .Ta gọi cách diễn đạt đó là dạng thiếu:Nếu … thì ….Một lân khác, Ngọc hẹn với Châu: Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu mưa thì sẽ gọi điện cho Châu để trao đổi.Ta nói cách diễn đạt đó thuộc dạng đủ:Nếu …. thì …, nếu không thì …GV: Theo em hiểu rẽ nhánh là gì ?

Từ đó có thể thấy, trong nhiều thuật toán, các thao tác tiếp theo sẽ phụ thuộc vào kết quả nhận được từ các bước trước đó.Ví dụ, để giải phương trình bậc hai:ax2+ bx + c (a≠0)Trước tiên, ta tính biệt số deltaD = b2 – 4ac.Nếu D không âm, ta sẽ đưa ra các nghiệm.Trong trường hợp ngược lại ta phải thông báo phương trình vô nghiệm.

Hs: Rẽ nhánh giống như đi đến ngã ba hoặc ngã tư đường rồi rẽ theo một hướng (nhánh) nào đó.

Lắng nghe, ghi chép

Hoạt động 2: Câu lệnh If – then

Bài 4. Cấu Trúc Rẽ Nhánh (If)

Cấu trúc rẽ nhánh (câu lệnh if)

Cấu trúc này được dùng khi một lệnh hay một khối lệnh chỉ được thực hiện khi một điều kiện nào đó thoả mãn.

Cú pháp:

– Cấu trúc if đơn:

if (bieu thuc dieu kien) { khối lệnh;... }

– Cấu trúc if - else:

if (bieu thuc dieu kien) { Khối lệnh 1;...; } else { Khối lệnh 2;...; }

– Cấu trúc if rẽ nhiều nhánh: Sau else có thể là một câu lệnh if khác.

– Cấu trúc if lồng nhau: trong trường hợp khối lệnh chính là cấu trúc if khác.

Ví dụ 1:

+ Yêu cầu: Nhập vào 3 số nguyên. In ra màn hình số lớn nhất, nhỏ nhất.

+ Code: 

using namespace std; int main() { int a, b, c; cout<<“n Nhap 3 so: “; cout<<“n a = “; cout<<“n b = “; cout<<“n c = “; int max = a; if (max<b) max = b; if (max<c) max = c; cout<<“n Max: “<<max; int min = a; cout<<“n Min: “<<min; return 0; }

Ví dụ 2:

+ Yêu cầu: Giải phương trình bậc nhất 1 ẩn ax + b = 0, với a, b nhập vào từ bàn phím. Tìm nghiệm thực?

+ Code:

using namespace std; int main() { float a, b; cout<<“n Nhap he so: “; cout<<“n a = “; cout<<“n b = “; if (a==0) if (b==0) cout<<“n Phuong trinh vo so nghiem”; else cout<<“n Phuong trinh vo nghiem”; else { float x = -b/a; cout<<“n Phuong trinh co 1 nghiem x = “<<x; } return 0; }

Ví dụ 3:

+ Yêu cầu: Giải và biện luận nghiệm thực của phương trình bậc 2 một ẩn ax^2 + bx +c = 0, với a, b, c nhập vào từ bàn phím.

+ Code:

using namespace std; int main() { float a, b, c; cout<<“n Nhap he so: “; cout<<“n a = “; cout<<“n b = “; cout<<“n c = “; if (a==0) if (b==0) if (c==0) cout<<“n Phuong trinh vo so nghiem”; else cout<<“n Phuong trinh vo nghiem”; else { float x = -c/b; cout<<“n Phuong trinh co 1 nghiem x= “<<x; } else { float delta = b*b-4*a*c; if(delta<0) cout<<“n Phuong trinh vo nghiem”; if(delta=0) cout<<“n Phuong trinh co nghiem kep, x1=x2= “<<-b/(2*a); { float x1 = (-b-(float)sqrt(delta))/(2*a); float x2 = (-b+(float)sqrt(delta))/(2*a); cout<<“n Phuong trinh co 2 nghiem, x1 = “<<x1<<“; x2 = “<<x2; } } return 0; }

Ví dụ 4:

+ Yêu cầu: Tính điểm cho sinh viên:

– Nhập vào điểm: điểm toán rời rạc (3 tín chỉ); điểm lập trình (4 tín chỉ); điểm cơ sở dữ liệu (3 tín chỉ)

– Tính điểm tổng kết.

– In kết quả điểm chữ (A,B,C,D,F) của điểm toán rời rạc.

+ Code:

using namespace std; int main() { float dTRR, dLT, dCSDL; cout<<“n Nhap diem: “; cout<<“n Diem toan roi rac: “; cout<<“n Diem lap trinh: “; cout<<“n Diem co so du lieu: “; float dTK dTK = (dTRR*3+dLT*4+dCSDL*3)/10; cout<<“n Diem tong ket: “<<dTK; char dChu; if(dTRR<4) dChu = ‘F’; else if (dTRR<5.5) dChu = ‘D’; else if (dTRR<7.0) dChu = ‘C’; else if (dTRR<8.5) dChu = ‘B’; else dChu = ‘A’; cout<<“n Diem chu: “<<dChu; return 0; }

Bài 9: Cấu Trúc Rẽ Nhánh

1. Cấu trúc rẽ nhánh

– Xét các ví dụ sau:

VD1: Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng đến nhà Tâm để học nhóm.

VD2: Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng đến nhà Tâm để học nhóm, nếu trời mưa thì Hùng gọi điện cho Tâm trao đổi.

– Nhận xét: Các mênh đề rẽ nhánh thường có dạng:

Nếu…..Thì……. → Đây là cách diễn đạt dạng thiếu

Nếu……Thì……Nếu không thì…… → cách diễn đạt dạng đủ

– Ví dụ: Thuật toán giải và biện luận phương trình bậc nhất ax + b = 0

Bước 1: Nhập a, b

Ngược lại → bước 3

Ngược lại thông báo phương trình vô số nghiệm.

Bước 4: Đưa x ra màn hình.

2. Cấu trúc if….. then….. (dạng thiếu)

– Cấu trúc: – Sơ đồ khối:

– Hoạt động:

Bước 1: Tính giá trị của biểu thức điều kiện.

Bước 2: Kiểm tra giá trị của biểu thức điều kiện

Nếu biểu thức điều kiện có giá trị đúng thì thực hiện câu lệnh sau từ khoá THEN, rồi thoát ra khỏi câu lệnh IF, chuyển sang câu lệnh tiếp theo.

Nếu biểu thức điều kiện có giá trị sai thì thoát ra khỏi câu lệnh IF và chuyển đến thực hiện lệnh tiếp theo.

3. Cấu trúc if….. then….. else….. (dạng đủ)

– Cấu trúc:

– Trong đó:

IF, THEN, ELSE là từ khoá

Điều kiện: Là biểu thức Logic hoặc biểu thức quan hệ.

– Sơ đồ khối: – Hoạt động:

Bước 1: Tính giá trị của biểu thức điều kiện.

Bước 2: Kiểm tra giá trị của biểu thức điều kiện

Nếu biểu thức điều kiện có giá trị đúng thì thực hiện câu lệnh sau từ khoá THEN, rồi thoát ra khỏi câu lệnh IF, chuyển đến thực hiện lệnh tiếp theo.

Nếu biểu thức điều kiện có giá trị sai thì thực hiện câu lệnh 2 sau từ khóa ELSE, rồi thoát ra khỏi câu lệnh IF, chuyển đến thực hiện lệnh tiếp theo.

4. Câu lệnh ghép a. Định nghĩa

– Khi sau THEN và sau ELSE có từ 2 câu lệnh trở lên ta phải ghép chúng lại thành một nhóm nằm giữa 2 từ khoá BEGIN và END.

– Trong đó:

BEGIN, END là từ khoá

câu lệnh 1, câu lệnh 2, … câu lệnh n là các câu lệnh đơn bất kỳ.

c. Ví dụ

– Ví dụ 1: Tìm nghiệm của phương trình bậc 2: ax 2 + bx + c = 0 với a(ne)0

– Ví dụ 2: Chương trình tìm nghiệm của phương trình bậc nhất ax + b = 0

* Lưu ý:

– Trong Pascal ta có thể đặt các lệnh ghép con trong các lệnh ghép lớn hơn bao ngoài của nó và có thể hiểu tương tự như cấu trúc ngoặc đơn ( ) trong các biểu thức toán học.

Bài 7: Cấu Trúc Rẽ Nhánh Trong Python

Chào các bạn! Các bạn đang xem loạt bài thuộc khóa học lập trìnhPython miễn phí do tổ chức. Rất vui được gặp lại các bạn ở bài 7.

#coding: utf-8 print "Đây là khối lệnh thứ nhất" print "Nó nằm trực tiếp từ đầu dòng" print "Đây là khối lệnh thứ hai" print "Nó được lùi vào 1 tab so với khối lệnh thứ nhất" print "Nó có thể coi là khối lệnh con của khối lệnh thứ nhất" print "Đây là khối lệnh thứ ba", print "Nó được lùi vào 1 khoảng trắng so với khối lệnh thứ hai" print "Nó có thể coi là khối lệnh con của khối lệnh thứ hai"

Điều kiện sẽ xác định xem có thực hiện khối lệnh con của if hay không. Điều kiện sẽ được trả về giá trị logic True hoặc False. Cách thức thực hiện của IDE sẽ là:

Kiểm tra điều kiện, nếu điều kiện trả về giá trị đúng thì thực hiện khối lệnh con ngay sau if, nếu điều kiện sai kiểm tra tiếp có else hay không, nếu có else sẽ thực hiện tiếp khối lệnh con sau else, còn không có else sẽ chuyển tiếp sang lệnh tiếp theo.

Cú pháp của câu lệnh if ….. elif: . . else:

thang = int(raw_input('Nhap vao thang nay (0 < thang < 13): ')) nam = int(raw_input('Nhap vao nam nay (0 < nam): ')) if thang in [1,3,5,7,8,10,12]: print "Thang %s nam %s co 31 ngay." % (thang,nam) elif thang in [4,6,9,11]: print "Thang %s nam %s co 30 ngay." % (thang,nam) else: print "Thang hai nam %s co 29 ngay." % nam else: print "Thang hai nam %s co 28 ngay." % nam

Viết chương trình nhập vào 3 cạnh của tam giác, sau đó đưa ra xem đó là tam giác thường, vuông, cân, đều, vuông cân hay đó không phải là 3 cạnh của tam giác.

Giải và biện luận hệ phương trình tuyến tính bậc nhất hai ẩnax + by = cdx + ey = fvới các hệ số thực a, b, c, d, e, f được nhập vào từ bàn phím.

Xác định thứ của một ngày nào đó trong năm. Trong đó giá trị ngày, tháng, năm nhập vào từ bàn phím. In kết quả ra màn hình theo dạng: Ngày 19/5/2010 là ngày thứ sáu.

Bài 4: Cấu Trúc Rẽ Nhánh(Case .. Of)

Tin tức CNTT:

Tin tức:

Cậu bé 12 tuổi sáng chế bảng điều khiển thông minh

Một học sinh ở TP HCM vừa đạt 7 giải thưởng tin học uy tín trong và ngoài nước nhờ sản phẩm bảng điều khiển thông minh giúp quản lý các thiết bị điện trong gia đình.

Nguyễn Dương Kim Hảo, học sinh lớp 6/8 trường Trung học cơ sở Nguyễn Gia Thiều, quận Tân Bình, TP HCM, người sáng chế ra bảng điều khiển thông minh V1.0, đã đạt 4 giải thưởng trong nước dành cho sản phẩm bảng điều khiển thông minh V1.0 năm 2012.

Tháng 5/2013, Kim Hảo tiếp tục mang sản phẩm tham dự các cuộc thi quốc tế và lần lượt đạt thành tích xuất sắc với Huy chương vàng cuộc thi Triển lãm quốc tế sáng tạo khoa học công nghệ trẻ lần thứ 9 (IEYI 2013) và cuộc thi Triển lãm dành cho các nhà sáng tạo trẻ châu Á (AYIE) tại Kuala Lumpur, Malaysia; Giải thưởng đặc biệt của Viện Sáng tạo Hàn lâm Hàn Quốc; Huy chương vàng của Viện Sáng tạo trẻ Indonesia.

Kim Hảo cho biết, bảng điều khiển thông minh là phần mềm có khả năng ứng dụng rộng rãi và tiện lợi dành cho những căn nhà có nhiều phòng hoặc trường học, công ty hay công xưởng.

Được thiết kế đơn giản, gọn nhẹ, dễ sử dụng, giao diện thân thiện phù hợp với nhiều đối tượng. Người dùng phần mềm trên máy tính và remote (thiết bị phát tín hiệu) thông qua chương trình nạp trên chip để kiểm tra và điều khiển các thiết bị điện.

Đặc biệt, sản phẩm rất tiện lợi cho trẻ em, người già hay người khuyết tật, giúp họ dễ dàng điều khiển các thiết bị gia dụng trong nhà.

Không chỉ thế, cậu học sinh này còn viết một phần mềm dành cho sản phẩm này trên điện thoại Window Mobile 5.0, kết nối với máy tính, có giao diện bắt mắt với nhiều tính năng hơn như báo động chống trộm, kiểm tra cửa đã đóng hay mở.

Theo Kim Hảo, sản phẩm này sẽ đáp ứng được nhu cầu tiết kiệm năng lượng ngay cả với gia đình có thu nhập thấp, đồng thời giúp tăng tuổi thọ cho thiết bị điện.

Say sưa thuyết trình sản phẩm của mình, cậu bé 12 tuổi còn tỏ rõ trách nhiệm của một nhà sản xuất chuyên nghiệp và đầy tâm huyết: “Nếu có lỗi trong quá trình sử dụng hay mọi thắc mắc về sản phẩm, người tiêu dùng kích hoạt công cụ giải đáp để được hỗ trợ chi tiết”.

Thạc sỹ Đoàn Kim Thành, Giám đốc Trung tâm Phát triển khoa học và công nghệ trẻ, thành đoàn TP HCM đánh giá Hảo có khả năng rất đặc biệt về tin học, các sản phẩm của Hảo đạt trình độ sánh ngang với những sinh viên xuất sắc chuyên ngành công nghệ thông tin.

Ý tưởng vàng từ tật “hay quên” của mẹ

Sản phẩm gặt hái nhiều giải thưởng danh giá của châu Á và các nước trong khu vực của Hảo xuất phát từ sự quan tâm đối với mẹ. Kim Hảo cho biết, vì mẹ tảo tần sớm hôm, thường xuyên ra khỏi nhà và quên tắt bóng đèn điện, quạt, nên Hảo suy nghĩ đến một sản phẩm điện tử thông minh giúp mẹ tắt các thiết bị điện đồng thời tiết kiệm tiền điện cho gia đình.

Đối với một cậu bé đang học cấp 2, quá trình thực hiện một sản phẩm công nghệ thông tin không hề đơn giản, và phải mất một năm em mới hoàn thiện sản phẩm.

Trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm, từ thiết bị điều khiển qua máy tính, Hảo nâng cấp và cải tiến sản phẩm ứng dụng hiệu quả trên remote, điện thoại di động.

Không những tiện lợi, sản phẩm của cậu học trò này còn có giá thành hợp lý. Hảo cho biết, ban đầu chi phí hoàn thành sản phẩm lên đến gần 5 triệu đồng, nhưng sau nhiều thời gian tự mày mò, giá thành của bảng điều khiển thông minh chỉ còn khoảng 800.000 đồng trên một sản phẩm.

Bà Dương Trần Thanh Thảo, 46 tuổi, mẹ của Kim Hảo tự hào nói về khả năng của con trai: “Khi vừa mới biết đọc, Hảo đã tìm đọc những cuốn sách viết về tin học. Ba Hảo là giáo viên dạy Vật lý nên bé Hảo thường hay hỏi những nguyên tắc hoạt động các mạch điện và mò mẫm theo ba sửa chữa các thiết bị điện trong nhà”.

“Đến năm Hảo học lớp 3, cả nhà phát hiện ra khả năng của Hảo khi bé khoe sản phẩm phần mềm cộng điểm dành tặng ba giúp ba chấm bài một cách nhẹ nhàng hơn”, mẹ Hảo nói.

Từ đó, sau khi kết thúc giờ học ở trường, mỗi tối Kim Hảo đều tự nghiên cứu và lần lượt cho ra đời các sản phẩm tin học như phần mềm trắc nghiệm máy tính và phần mềm giải toán tổng hợp.

Hỏi về giấc mơ tương lai, Kim Hảo nói, em mong trở thành lập trình viên giỏi để làm nhiều sản phẩm tốt hơn.

Giám đốc Trung tâm Phát triển khoa học và Công nghệ trẻ thành phố cho biết sẽ tiếp tục theo dõi khả năng đặc biệt về tin học của Kim Hảo, đồng thời vận động các nguồn lực xã hội chắp cánh cho ước mơ và hoài bão của em trở thành hiện thực.