Xu Hướng 1/2023 # Nhóm Lợi Ích Và Vận Động Hành Lang: Nhìn Từ Nước Mỹ # Top 2 View | Nhatngukohi.edu.vn

Xu Hướng 1/2023 # Nhóm Lợi Ích Và Vận Động Hành Lang: Nhìn Từ Nước Mỹ # Top 2 View

Bạn đang xem bài viết Nhóm Lợi Ích Và Vận Động Hành Lang: Nhìn Từ Nước Mỹ được cập nhật mới nhất trên website Nhatngukohi.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Nhóm lợi ích và vận động hành lang: Nhìn từ nước Mỹ

Từ thực tế nước Mỹ

Về các nhóm lợi ích:

Tại Mỹ, việc xây dựng các chính sách và pháp luật chịu ảnh hưởng bởi sự tranh giành hay thỏa hiệp giữa các nhóm lợi ích.

Vì thế, các nhóm lợi ích ở Mỹ ra đời rất sớm và ngày càng phát triển nhanh về số lượng, tổ chức, quy mô và kỹ năng hoạt động. “Ngày nay, có hơn 22.000 nhóm lợi ích có tổ chức ở Mỹ, và hàng chục ngàn người đăng ký chính thức làm nghề vận động hành lang tại Washington” (Nguyễn Thu Hằng, 2000). Có khoảng 60% dân Mỹ tham gia vào các nhóm lợi ích. Như vậy, sự tham gia của công dân vào chính trị nói chung và quá trình ra quyết định nói riêng là một trong những đặc trưng của hệ thống dân chủ truyền thống Mỹ.

Tại Mỹ, có rất nhiều nhóm lợi ích khác nhau: (i) Nhóm lợi ích về kinh doanh như các tập đoàn kinh tế, các công ty đa quốc gia; (ii) Nhóm hiệp hội nghề nghiệp; (iii) Nhóm liên Chính phủ; (iv) Nhóm lợi ích công; (v) Nhóm công đoàn. Các nhóm lợi ích của Mỹ hết sức đa dạng và về thực chất là các phe phái chính trị tập hợp lại với nhau vì một lợi ích chung nào đó. Họ đấu tranh, vận động nhằm vào các bộ phận khác nhau của chính phủ để bảo đảm tối đa lợi ích cho nhóm mình. Tuy nhiên, cũng là một nét đặc trưng riêng có ở nước Mỹ, đó là các nhóm lợi ích được hoạt động một cách chính thức, với căn cứ pháp lý và thực tiễn được xác định rõ ràng, công khai.

Về cơ sở pháp lý, Hiến pháp Mỹ năm 1787 trong bản sửa đổi đầu tiên, bằng việc khẳng định quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp và yêu sách hoà bình, đã cung cấp các cơ sở pháp lý cho cái gọi là “những nhóm lợi ích đặc biệt”. Theo đó, bất cứ một nhóm nào cũng đều có quyền yêu cầu các quan điểm của họ phải được sự lắng nghe của công chúng, của các cơ quan lập pháp, hành pháp và các toà án. Theo đó, năm 1946, Luật về nhóm được thông qua. Năm 1995, Quốc hội Mỹ đã biểu quyết chấp thuận một đạo luật mới quy định thể lệ hành nghề lobby để thay thế đạo luật năm 1946.

Về cơ sở thực tiễn, nguồn gốc ra đời của các nhóm lợi ích nằm ở chính mục tiêu mà họ theo đuổi. Cụ thể đó là:

(1) Các nhóm lợi ích ra đời nhằm bảo vệ những lợi ích của họ về kinh tế;

(2) Các nhóm lợi ích cũng là sản phẩm của các phong trào xã hội, phát triển qua các giai đoạn khác nhau của lịch sử nước Mỹ;

(3) Các nhóm lợi ích ra đời nhằm tìm kiếm lợi ích trong lĩnh vực kinh tế và cả lĩnh vực chính trị, tinh thần. Đặc biệt, khi chính phủ mở rộng các hoạt động của mình thì đồng thời cũng xuất hiện thêm các nhóm lợi ích để gây ảnh hưởng tới chính sách của chính phủ nhằm bảo vệ lợi ích của họ;

(4) Các nhóm lợi ích ra đời cũng nhằm đối phó với những quy định của chính phủ. Khi có thêm các công việc kinh doanh và nghề nghiệp hoạt động dưới sự điều hành của nhà nước, nhiều tổ chức mới lại ra đời để bảo vệ những lợi ích của họ.

Hiện thực trên cho thấy, nước Mỹ đứng trước sự trái ngược: vừa phải thừa nhận tính đa dạng về lợi ích; vừa phải ngăn ngừa các nhóm lợi ích này thông qua hoạt động vận động hành lang có thể gây lũng đoạn chính sách. Một mặt, họ tạo ra hàng loạt luật và án lệ mới bảo vệ hệ thống chính trị và các đảng phái khỏi ảnh hưởng lobby về tài chính.

Mặt khác, họ thừa nhận và luật hóa các nhóm lợi ích, các công ty vận động hành lang như đã nói ở trên. Chính sự tự do trong việc lobby chính sách đã tạo ra rất nhiều nhóm lợi ích cạnh tranh và đối trọng lẫn nhau và đã có lúc cả hệ thống chính quyền Mỹ bị chao đảo vì các nhóm lobby.

Nhưng bên cạnh đó, lịch sử chính trị Mỹ cũng có rất nhiều ví dụ về những ảnh hưởng tích cực của các nhóm lợi ích với chính sách. Ví dụ, vào cuối thập kỷ 90 cảu thế kỷ XX, dưới sự lobby của các tập đoàn dược phẩm hùng mạnh, việc nhập khẩu thuốc theo đơn vào Mỹ rất ngặt nghèo. Không chịu nổi giá thuốc leo thang, các cụ già vùng Đông Bắc Mỹ, dưới sự tổ chức của các hội hưu trí, đã đi xe buýt sang Canada mua thuốc (trái phép). Phong trào bất tuân dân sự này ảnh hưởng mạnh mẽ đến chính quyền. Dù cuộc chiến pháp lý giữa các tập đoàn thuốc và người tiêu dùng còn tiếp diễn, nhưng hàng loạt tiểu bang đã mặc cả với các hãng thuốc để giảm giá cho người nghèo hay nới lỏng quy định nhập khẩu thuốc.

Về hoạt động vận động hành lang:

Hoạt động vận động hành lang (lobby) đã và đang trở thành một thứ văn hóa chính trị ở Mỹ. Khi “lobby” đã trở thành một phần không thể thiếu của nền chính trị Mỹ, thì tất cả những ai muốn gây ảnh hưởng đối với dư luận hay đến việc hoạch định chính sách của Mỹ đều phải tuân thủ quy luật này. Hoạt động lobby, vì thế, đã thâm nhập vào toàn bộ các lĩnh vực và các ngành sản xuất, kinh doanh tại Mỹ.

Nhưng mặt khác, điều không thể phủ nhận là vận động phải có năng lực tài chính để chi trả cho hoạt động điều tra, thu thập thông tin và tác động. Thực tế hiện nay, tại Mỹ, trong nền chính trị hiện đại, lobby chính là việc dùng thế lực tiền bạc để vận động và làm áp lực để Quốc hội, hoặc các cơ quan nhà nước hành động theo chiều hướng phục vụ quyền lợi của các nhóm lợi ích. Nhưng, đồng tiền khi dính với quyền lực chính trị sẽ dẫn đến nguy cơ bè đảng, “cướp đi” cơ hội của những nhóm yếu thế quyền được có tiếng nói trong quá trình ra quyết định. Đây cũng là khe hở để các thế lực tài chính hùng mạnh có thể giành lợi thế trong các cuộc chạy đua vận động và bóp méo công lý.

Mỹ đã có nhiều văn bản pháp luật thừa nhận và quy định các hoạt động lobby. Đạo luật quan trọng nhất áp dụng cho hoạt động lobby ở Mỹ là Đạo luật vận động hành lang được Quốc hội Mỹ thông qua năm 1946 (The Federal Regulation of Lobbying Act). Ngày 19/12/1995, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã ký ban hành Đạo luật về Công khai hóa hoạt động lobby (Lobbying Disclosure Act of 1995) điều chỉnh các mối quan hệ trong và ngoài nước ở Mỹ. Tại đó, quy định: “Bắt buộc những người hoạt động lobby phải đăng ký, phải công khai hóa các khách hàng, các cuộc tiếp xúc, công khai hóa các vấn đề lobby và số tiền công được chi trả”. Luật này đã có những quy định hạn chế cho những người làm lobby. Chẳng hạn, Luật cấm các thượng nghị sỹ và nhân viên văn phòng thượng viện không được nhận quà hoặc chiêu đãi đáng giá trên 100 USD mỗi người mỗi năm, cấm không được tham dự những chuyến đi giải trí do tư nhân đài thọ. Như vậy, trên thực tế, lobby ở Mỹ đã và đang tồn tại như một loại hình kinh doanh mang tính chính trị – xã hội, có tác động mạnh mẽ vào quá trình hình thành chính sách đối nội, đối ngoại của Mỹ.

Đến những bài học cho Việt Nam

Từ những tư liệu trên, bước đầu có thể rút ra mấy vấn đề về nhóm lợi ích và vận động hành lang ở Mỹ, như sau:

Thứ nhất, công bằng đối với người Mỹ có nghĩa “sòng phẳng” nhiều hơn là “đúng” theo nghĩa đạo đức. Khi chính quyền Mỹ có áp lực từ Hiệp hội Thuỷ sản Mỹ (trực tiếp hay gián tiếp qua các dân biểu của họ) và lấy lý do nào đó để ngăn chặn một nước đưa tôm, cá vào Mỹ, mà nước xuất khẩu không có tiếng nói và một phần lực mạnh mẽ thì phải chấp nhận “thiệt thòi”. Nguyên tắc này áp dụng cho cả người Mỹ với nhau.

Thứ hai, hoạt động lobby ở Mỹ tuy là công khai, nhưng giá trị chính lại nằm ở những hoạt động “hậu trường”, vì các cuộc gặp gỡ giữa chính phủ và chính phủ thường có giá trị rất giới hạn. Các chính khách khi gặp nhau thường phải giữ kẽ, phải theo bài và không quan chức nào muốn xem là vì áp lực trực tiếp của một chính phủ khác mà phải thay đổi chính sách. Cho nên, những nước “khôn khéo” phải biết thương lượng, dàn xếp mọi vấn đề với Mỹ trước khi gặp nhau để chính thức hoá.

Thứ ba, phải tìm hiểu thấu đáo hệ thống quyền lực chính trị ở Mỹ. Chúng ta đều biết rằng, cơ quan quyền lực cao nhất và mạnh nhất ở Mỹ là Quốc hội – gồm Hạ viện với 435 dân biểu có nhiệm kỳ 2 năm và Thượng viện với 100 thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 6 năm. Ở Mỹ, Quốc hội thực sự là cánh cửa để doanh nghiệp, tập thể, hội đoàn tác động trực tiếp nhằm bảo vệ quyền lợi của họ.

Thứ tư, tại Mỹ, khi có xung đột quyền lợi thì một trong những nguyên tắc chính để tạo cân bằng là thương lượng. Khi hai bên không thể tự giải quyết ổn thoả thì mới đem nhau ra toà hay để cho phía thứ ba đứng ra giải quyết. Đây là giải pháp cuối cùng vì rất tốn chi phí và thời gian./.

Tài liệu tham khảo

1. Nguyễn Thu Hằng (2000). Chính trị nội bộ Mỹ, cơ cấu và tác động đối với việc hoạch định chính sách đối ngoại. Đề tài nghiên cứu khoa học của Học viện Quan hệ quốc tế, tr.48.

2. Nguyễn Tuấn Minh (2004). Hệ thống chính trị Mỹ và vận động hành lang, Tạp chí châu Mỹ ngày nay, số 11/2004, tr. 43-49.

3. Phạm Thị Việt Hà (2006). Lobby trong nền chính trị Mỹ, Tạp chí nghiên cứu luật pháp, số 67/2006.

4. Phi Bằng (2000). Hai mươi năm thăm quan nước Mỹ , Nxb Trẻ TP. Hồ Chí Minh, tr. 197.

5. Thomas R. Dye, The President White House politics, Politics in America, 2nd edition, prentice Hall, 1997 – p.412

TS. Trần Đăng Thịnh

Theo Tạp chí Kinh tế và Dự báo số 8/2013

Các Nhóm Lợi Ích Ở Mỹ

Những tổ chức lớn khắc phục vấn đề của hành động tập thể bằng cách tạo ra động cơ khuyến khích chọn lọc – những người không tham gia và không đóng góp sẽ không nhận được lợi ích. Các công đoàn đại diện cho công nhân của các hãng với những “điều khoản đóng” có thể buộc các công nhân phải gia nhập công đoàn (và đóng phí công đoàn) như một điều kiện để giữ được chỗ làm. Các luật sư phải tham gia vào hiệp hội luật gia của bang để được hành nghề; các bác sĩ phải gia nhập Hiệp hội y khoa Mỹ mới đủ tiêu chuẩn để được bảo hiểm cho những trường hợp sơ suất trong điều trị và để nhận được tập san của hiệp hội; còn nông dân tìm cách gia nhập Liên đoàn các sở nông nghiệp Hoa Kỳ để nhận được sự hỗ trợ của các cơ quan nông nghiệp địa phương. Những nhóm lúc đầu thu hút thành viên bằng cách mang lại cho họ lợi ích cá nhân cũng có thể đầu tư một số nguồn lực vào việc theo đuổi lợi ích tập thể thông qua hành động chính trị. Nhóm lợi ích lớn nhất Hoa Kỳ hiện nay – AARP – được hình thành để cung cấp bảo hiểm cho các công dân cao tuổi và phát triển mạnh mẽ nhờ việc mang đến cho các thành viên rất nhiều lợi ích chọn lọc (xem hộp “AARP: Quyền lực xám”). Trên thực tế, ở một mức độ đáng kể, các nhóm lợi ích hiện đang chen chúc tại thủ đô Washington chính là những bộ phận của các tổ chức tồn tại vì những lý do khác hơn là hành động chính trị.

AARP: “Quyền lực xám”

Với số thành viên lên tới 35 triệu, AARP (lúc đầu có tên là Hiệp hội những người hưu trí Mỹ, song giờ đây được chính thức biết đến với tên viết tắt, đồng âm với từ harp [nghĩa là nhai đi nhai lại một vấn đề]) là nhóm lợi ích lớn nhất ở Hoa Kỳ. Gần một nửa người dân Mỹ ở độ tuổi trên 50, có nghĩa là khoảng 1/5 dân số cử tri Mỹ, là thành viên của tổ chức này, AARP có nhiều thành viên hơn tất cả các công đoàn Mỹ cộng lại; chỉ có Nhà thờ Công giáo là có nhiều thành viên hơn nó.

Các nhóm lợi ích đương đại

Người ta vẫn chưa biết rõ quy mô chính xác của hệ thống các nhóm lợi ích ngày nay, nhưng nó là một hệ thống đang được mở rộng. Theo một ước tính gần đây, số lượng các tổ chức vận động hành lang đã tăng gấp hơn ba lần kể từ thập niên 1960. Ấn bản năm 2000 của cuốn Washington Representatives, một danh tập các nhóm lợi ích và vận động hành lang, có khoảng 17.000 đề mục, bao gồm các tập đoàn, các công đoàn và những tổ chức nghề nghiệp, các nhóm vận động, các luật sư đăng ký hành nghề vận động hành lang, các chuyên gia trong lĩnh vực quan hệ công chúng, các nhóm nghiên cứu chiến lược và các ủy ban hành động chính trị (PAC). Bên cạnh các tổ chức vận động hành lang tích cực được bảo trợ bởi những thể chế nêu trên, các thực thể chính quyền – các cơ quan của bang, thành phố, hạt và chi nhánh của chúng – đứng đằng sau phần lớn các hoạt động vận động hành lang. Không dưới 133 cơ quan chính quyền của California thuê các đại diện tại Washington. Có hơn 100 trường đại học và cao đẳng, 93 bộ lạc thổ dân Mỹ, 16 nhóm sắc tộc và hơn 100 tổ chức tôn giáo cũng làm như vậy.

TH: T.Giang – SCDRC

Chủ Động Phòng Và Chống “Lợi Ích Nhóm”

Việc nhân danh tổ chức, tập thể và lợi dụng chức quyền để móc nối, liên kết, mưu lợi cho mình, người thân, cùng phe cánh, làm hại đến lợi ích Nhà nước, tập thể, “gây nên mối lôi thôi trong Đảng. Như thế là có tội với Đảng, có tội với đồng bào”(6) của những kẻ đã thoái hóa, biến chất dẫn đến mất đoàn kết nội bộ, làm suy yếu tổ chức Đảng, làm giảm lòng tin của quần chúng với Đảng.

Về vấn đề này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ, “lợi ích nhóm” ban đầu chỉ đơn giản là lợi ích cục bộ, móc ngoặc với nhau theo kiểu “ông mất chân giò, bà thò chai rượu”, chung nhau làm ăn, đôi bên cùng có lợi. Nhưng rồi, cùng với thời gian, lợi ích cục bộ đó bây giờ không chỉ dừng lại ở quan hệ giữa hai bên, hai người mà đã thành “sự ăn cánh”, “đường dây” của một nhóm người mưu lợi ích riêng, làm hại lợi ích chung(7).

Cụ thể và chi tiết hơn, theo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ” (Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII), “lợi ích nhóm”: 1) Diễn ra trong quá trình hoạch định, ban hành và thực thi chính sách về kinh tế – xã hội như quyết định hoặc tổ chức thực hiện gây lãng phí, thất thoát tài chính, tài sản, ngân sách nhà nước, đất đai, tài nguyên; trong đầu tư công, quản lý và sử dụng đất đai, khai thác tài nguyên, khoáng sản, tài chính, ngân hàng; tham ô, tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn cấu kết với doanh nghiệp, với đối tượng khác để trục lợi; lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực. 2) Thao túng trong công tác cán bộ; chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ, chạy luân chuyển, chạy bằng cấp, chạy tội… Sử dụng quyền lực được giao để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để trục lợi…3) Càng về cuối nhiệm kỳ, những người thuộc “nhóm lợi ích” thường chỉ tập trung giải quyết những vấn đề ngắn hạn trước mắt, có lợi cho mình, nhóm mình; tranh thủ bổ nhiệm người thân, người quen, người nhà dù không đủ tiêu chuẩn, điều kiện giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc bố trí, sắp xếp vào vị trí có nhiều lợi ích…

Tất cả những những biểu hiện này đều “tác động tiêu cực đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội trên các phạm vi khác nhau”(8), làm kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế, gây suy đồi về văn hóa, đạo đức xã hội và làm mất niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Đồng thời, dưới tác động của nền kinh tế thị trường, “lợi ích nhóm” cũng làm cho sự suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn ra nhanh hơn; trong đó, lối sống trung thực, chính trực bị lối sống thực dụng “nịnh trên nẹt dưới”, chạy theo đồng tiền, sử dụng đồng tiền trong các mối quan hệ để mua bán, đổi chác quyền lợi và danh vọng ngày càng lấn át. Tệ hối lộ, lại quả, “tham nhũng vặt” đã trở nên quen thuộc và xa hơn nữa là những phi vụ làm ăn mờ ám, béo bở, những đường dây chạy chức, chạy quyền, chạy quy hoạch lan rộng đã thúc đẩy sự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Đi liền cùng đó, “lợi ích nhóm” đã làm cho một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên sống thiếu lý tưởng, hoài nghi vào mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn, thậm chí thờ ơ, bàng quan trước những thay đổi về đời sống chính trị thế giới và trong nước, vô cảm trước tâm tư, nguyện vọng, đòi hỏi bức xúc của nhân dân; xuyên tạc, phủ nhận, đòi xét lại chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; dẫn đến nhiều địa phương, nhiều cấp ủy không thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, làm trái với nguyên tắc, Điều lệ, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hình thành bè cánh, phe phái trong Đảng, phá vỡ sự đoàn kết thống nhất trong tổ chức, làm suy giảm năng lực lãnh đạo và chiến đấu của tổ chức Đảng, của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

ĐẨY MẠNH PHÒNG, CHỐNG “LỢI ÍCH NHÓM” ĐỂ ĐẢNG TRONG SẠCH VỮNG MẠNH

Trong những năm qua, nhất là trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng; trong đó có phòng, chống và ngăn chặn “lợi ích nhóm” đã được đẩy mạnh. Từ Trung ương đến địa phương, việc nghiêm túc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII gắn với Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về ” Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ” (Chỉ thị 05) đã tạo ra sự chuyển biến sâu sắc từ nhận thức đến hành động của các cấp ủy Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên. Thông qua đó, việc rèn luyện tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đã đạt được những kết quả tích cực.

Để đẩy mạnh thực hiện xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nhất là phòng và chống “lợi ích nhóm”/”nhóm lợi ích” trước thềm đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng, những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện là:

Một là, nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu các cơ quan ban, ngành chức năng từ Trung ương đến địa phương về tác động và hệ lụy của “lợi ích nhóm” đến tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Trên cơ sở đó, phát huy vai trò, trách nhiệm của từng người, từng cấp trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, ban hành và lãnh đạo, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách, nghị quyết, quy định, quyết định của Đảng, Nhà nước, Quốc hội…

Tiếp tục gắn thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII với Chỉ thị 05, với Quy định số 205-QĐ/TW của Bộ Chính trị về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền và các Quy định số 55-QĐ/TW, Quy định số 08-QĐi/TW về vấn đề nêu gương, để phòng và chống các biểu hiện suy thoái với cơ chế kiểm tra, giám sát người đứng đầu rõ ràng, rành mạch, đúng quy định của Đảng và “kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, chủ nghĩa cá nhân, lối sống cơ hội, thực dụng, bè phái, “lợi ích nhóm”, nói không đi đôi với làm”(9).

Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đủ tâm – tầm – tài; trong đó, chú trọng từ khâu tuyển chọn, tiếp nhận, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến bố trí, bổ nhiệm, đề bạt, đánh giá, khen thưởng và kỷ luật cán bộ công khai, minh bạch để khắc phục triệt để “lợi ích nhóm” và vấn nạn chạy chức, chạy quyền. Các cơ quan tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ cần thực hiện đúng và tốt về thẩm quyền, chức năng tham mưu trong xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, nghị quyết, chế độ của Đảng, Nhà nước về công tác tổ chức cán bộ; thực hiện nghiêm túc quy chuẩn, quy trình bổ nhiệm cán bộ và kịp thời đấu tranh chống những biểu hiện cơ hội, “lợi ích nhóm” để xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp chiến lược theo tinh thần Nghị quyết số 26- NQTW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII về ” Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đầy đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ “.

Ba là, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; tăng cường công tác quản lý, giám sát và phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu nói riêng trong mọi mặt công tác, gương mẫu giữa “nói đi đôi với làm” để nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh. Đồng thời, thông qua việc tiếp tục đổi mới công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp gắn với thực hiện tốt học tập, làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để đẩy mạnh đấu tranh, phòng, chống chủ nghĩa cá nhân, các biểu hiện bè phái, cánh hẩu, cục bộ, địa phương chủ nghĩa, quan liêu, tham ô, tham nhũng, “lợi ích nhóm”.

Bốn là, phát huy vai trò thông tin, định hướng của các cơ quan truyền thông để đẩy mạnh công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với và học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Nâng cao vai trò phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân và nhân dân trong thực thi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và vai trò làm chủ của nhân dân trong giám sát đội ngũ cán bộ, đảng viên. Mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, đảng viên hướng về cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thực hiện có hiệu quả cơ chế dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát; đồng thời, mở rộng các hình thức lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân đối với từng đối tượng cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị một cách phù hợp, coi đó là cơ sở để nhận xét, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ, thiết thực phòng, chống và ngăn chặn “lợi ích nhóm” trong Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị.

(1) Nguyễn Văn Mạnh: Một số ý kiến về “lợi ích nhóm” ở Việt Nam hiện nay, chúng tôi ngày 1-8-2013.

(2), (3), (4), (5), (6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia – Sự thật, H, 2011, t.5, tr.296, 88, 87-88, 318, 321.

(7) Nguyễn Phú Trọng: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt để phát triển đất nước, Nxb. Chính trị quốc gia – Sự thật, H, 2017, tr.90-91.

(8) Thực trạng, xu hướng và giải pháp phòng, chống “lợi ích nhóm” ở nước ta hiện nay, Nxb. Chính trị quốc gia – Sự thật, H, 2015, tr.42.

(9) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, H, 2016, tr.202.

Theo Thanh Huyền – Kim Yến/Tạp chí Tuyên giáo

Lợi Ích Thực Hành Chánh Niệm Qua Góc Nhìn Tâm Lý Học

Chúng ta đang sống trong một thế giới cực kỳ bận rộn và vội vã. Nhất là khi trải qua những hệ lụy đáng tiếc của dịch bệnh nguy hiểm. Khi mà sự sống cận kề cái chết, sự căng thẳng và lo lắng lan tỏa trong cộng đồng. Khi đó, chúng ta nhận ra rằng mình cần nhìn lại và chậm lại với cuộc sống của chính mình.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét chánh niệm (mindfulness) như là một tiếp cận giúp chúng ta trở lại với chính mình và cân bằng đời sống. Vậy chánh niệm là gì? Làm thế nào bắt đầu thực hành trong cuộc sống hàng ngày của mình? Cách nhìn của chánh niệm về cuộc sống? Chúng tôi cũng sẽ đề cập đến điều đó. Và hy vọng bạn sẽ có thể hiểu lý do vì sao khái niệm này lại trở nên rất phổ biến ở các nước phát triển, nơi đời sống tinh thần gắn liền với căng thẳng.

1. Chánh niệm (mindfulness) là gì?

Chánh niệm là nhận thức từng khoảnh khắc ở hiện tại mà không phán xét.

Theo nghĩa này của Hiệp hội tâm lý Hoa Kỳ, chánh niệm là một trạng thái ai cũng có thể thực hiện chứ không phải là một năng lực chỉ một vài người đạt được. Chánh niệm có thể được bắt đầu và luyện tập bởi một số hoạt động phổ biến nhất là thiền định.

Vì vậy, không có gì lạ khi chúng ta thường xem chánh niệm là thiền. Thiền có thể là một cách cực kỳ phổ biến để thực hành chánh niệm, nhưng thiền không phải là tất cả của chánh niệm.

2. Thiền và chánh niệm

Một định nghĩa khác được đến từ Jon Kabat Zinn, cha đẻ của liệu pháp giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm (MBSR):

Chánh niệm là sự nhận thức đến từ sự chú ý có mục đích vào thời điểm hiện tại một cách không phán xét.

Đây là định nghĩa được chấp nhận rộng rãi hơn trong thực hành. Kabat-Zinn cho rằng chánh niệm đến từ nhận thức về hiện tại ‘ở đây và bây giờ’. Đây là khái niệm mà hầu như những người thực hành thiền định đều quen thuộc.

Thiền định là làm cho tạp niệm của tâm trí lắng xuống bằng cách quan sát hơi thở.

Sự tương đồng này có thể lý giải tại sao thường có sự nhầm lẫn giữa thiền và chánh niệm.

3. Lợi ích thực hành chánh niệm

Từ đầu thập niên 80, khởi đầu từ những tạp chí tâm lý, nhiều nghiên cứu về lợi ích của chánh niệm được công bố dẫn đến một làn sóng thực hành chánh niệm rộng rãi ở các nước phương Tây. Mặc dù bắt nguồn là phương pháp mang nền tảng triết lý phương Đông. Những lợi ích được chỉ ra:

Cải thiện trí nhớ làm việc và khả năng chú ý

Theo một nghiên cứu vào năm 2010, so sánh các của những quân nhân tham gia thực hành đào tạo thiền chánh niệm trong tám tuần với những người không thực hành. Bằng chứng cho thấy rằng việc rèn luyện chánh niệm giúp khả năng ghi nhớ khi làm việc.

Một nghiên cứu khác của Hodgins và Adair (2010) đã so sánh hiệu suất của nhóm người thực hành chánh niệm và nhóm không thực hành. Những người thực hành thiền chánh niệm cho thấy khả năng chú ý của họ lớn hơn. Hiệu quả đến từ sự tập trung, chú ý có chọn lọc.

Nâng cao sức khỏe tâm thần

Theo cách nói thông thường, siêu nhận thức mô tả việc bạn có thể tự quan sát cảm xúc và quá trình tinh thần của chính mình, lùi lại quan sát chính mình và cảm nhận chúng như những sự kiện thoáng qua. Chứ không phải bị cuốn theo những cảm xúc, suy nghĩ mà quên mất hiện tại, xung quanh. 

Khả năng này được nghiên cứu khi ứng dụng trong quá trình tâm lý trị liệu có tác động tích cực trong việc giúp tránh tái phát trầm cảm. Liệu pháp Giảm stress dựa trên chánh niệm (MBSR) cho thấy có tác động tích cực của đối với các triệu chứng rối loạn lo âu.

Giảm căng thẳng, điều hòa cảm xúc

Trong một nghiên cứu về chánh niệm và cảm xúc. Những người có kinh nghiệm thực hành thiền chánh niệm có khả năng điều hòa cảm xúc tốt hơn, có nghĩa là họ đã tập trung nhiều hơn vào thực tại ngay cả khi có những tác nhân gây cảm xúc khó chịu.

Thực hành chánh niệm giúp bạn tập trung vào trải nghiệm hiện tại với những suy nghĩ, cảm xúc cân bằng và chấp nhận hơn. Điều này giúp cân bằng hoạt động của não bộ, điều này giúp:

Giảm căng thẳng cuộc sống, kiệt sức công việc.

Cải thiện giấc ngủ.

Hỗ trợ cải thiện cuộc sống với các bệnh lý mãn tính: tiểu đường, cao huyết áp, đau mãn tính.

4. Bắt đầu thực hành chánh niệm như thế nào?

Dành một vài phút để nhận biết hơi thở của bạn: Nhận thức được làm thế nào hơi thở của bạn đi vào và đi ra, làm thế nào bụng của bạn tăng và giảm theo từng hơi thở của bạn.

Hãy lưu ý bất cứ điều gì bạn đang làm. Trong khi bạn đang ngồi, ăn hoặc thư giãn: Lưu ý ở đây và bây giờ, hãy lưu ý cảm giác cơ thể bạn với từng chuyển động. Nếu bạn đang ăn, hãy tập trung vào hương vị, màu sắc và chi tiết thực phẩm của bạn.

Nếu bạn đang đi đâu đó, hãy tập trung vào đây và ngay bây giờ: Chú ý nhiều hơn về những gì bạn đang làm khi bạn bước đi và cảm giác bàn chân của bạn, cảm giác khi gió thổi vào da bạn.

Bạn không cần phải làm việc, suy nghĩ mọi lúc. Không sao, bây giờ bạn có thể để mình thư giãn. Một lần nữa, ở đây và bây giờ.

Nếu bạn nhận thấy bản thân không thể dừng lại với suy nghĩ, chỉ cần tập trung một lần nữa vào hơi thở của bạn.

Thử lắng nghe theo cách hoàn toàn không phán xét: Thử lắng nghe người khác nói, quan sát cảm xúc và suy nghĩ của bản thân.

Chánh niệm có thể trở thành một phần trong ngày của bạn. Bạn có thể thực tập cả khi đi bộ, ăn sáng.

5. Lạm dụng thực hành chánh niệm có nguy cơ gì?

Thực hành chánh niệm có một số điểm tương đồng với thể thao. Ở một mức độ phù hợp với chính mình sẽ đạt được những thành tựu trong đời sống. Tuy nhiên, việc lạm dụng chánh niệm cũng có thể đem lại một số nguy cơ, bao gồm:

Việc quan sát chính mình quá nhiều có nguy cơ gây giảm khả năng trải nghiệm thực tế của chúng ta.

Một số học viên có thể sử dụng chánh niệm để tránh các nhiệm vụ khó khăn bằng cách lựa chọn rút vào trạng thái chánh niệm thay vì giải quyết vấn đề.

Ảnh hưởng lên sức khỏe tâm thần. Nghiên cứu cũng chỉ ra trong một hiếm trường hợp, chánh niệm có thể làm tăng nặng các triệu chứng tâm thần tiềm tàng như ảo giác, tri giác sai thực tại, giải thể nhân cách. 

Những gợi ý này của chúng tôi như là một điểm khởi đầu. Bạn cũng có thể bắt đầu với việc tìm hiểu thêm về chánh niệm và bắt đầu con đướng chánh niệm của chính mình. Bạn hoàn toàn tự do chọn cách thức nào phù hợp với bản thân, đừng ngại tiếp tục.

Bắt nguồn từ nên tảng triết lý phương Đông, nhưng chánh niệm qua trong tâm lý học là một phương pháp khoa học được chứng minh là có nhiều lợi ích đối với sức khỏe thể chất lẩn tinh thần. Ứng dụng chánh niệm trong tâm lý trị liệu còn đem lại hữu ích trong điều trị các rối loạn và quản lý các triệu chứng quá phổ biến của căng thẳng, trầm cảm và lo âu.

Bên cạnh những lợi ích khi thực hành chánh niệm vẫn có những nguy cơ tiềm tàng khi bạn quá lạm dụng phương pháp này. Vì vậy, khi lựa chọn và thực hành hãy lưu tâm đến những bất thường ảnh hưởng đến chức năng sống là gây đâu khổ cho bản thân mình. Liên lạc với chuyên gia sức khỏe tâm thần được đào tạo về chánh niệm để được tư vấn.

Cập nhật thông tin chi tiết về Nhóm Lợi Ích Và Vận Động Hành Lang: Nhìn Từ Nước Mỹ trên website Nhatngukohi.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!