Xu Hướng 1/2023 # Hệ Sinh Thái Rừng Ngập Mặn Là Gì Mà Cần Phải Bảo Vệ? # Top 9 View | Nhatngukohi.edu.vn

Xu Hướng 1/2023 # Hệ Sinh Thái Rừng Ngập Mặn Là Gì Mà Cần Phải Bảo Vệ? # Top 9 View

Bạn đang xem bài viết Hệ Sinh Thái Rừng Ngập Mặn Là Gì Mà Cần Phải Bảo Vệ? được cập nhật mới nhất trên website Nhatngukohi.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Hệ sinh thái rừng ngập mặn với những đặc điểm riêng biệt. Đã tạo nên sự phong phú cho thiên nhiên nước ta. Những khu rừng không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn là địa điểm du lịch thú vị. Thúc đẩy sự phát triển của kinh tế nước nhà.

Rừng ngập mặn là gì?

Rừng ngập mặn là khu rừng gồm nhiều cây sống trong các khu vực nước ngập mặn ven biển. Trong vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Điểm đặc biệt là nơi đây không phải loài cây nào cũng sống được. Chỉ có những thực vật điển hình ở vùng nước ngập mặn mới sinh trưởng và phát triển tốt.

Hệ sinh thái rừng ngập mặn là gì, đó là gồm tất cả các yếu tố trong khu rừng. Cụ thể như thực vật, động vật, vi sinh vật khác,…

Hệ sinh thái rừng ngập mặn là cả một tài nguyên phong phú

Việt Nam có 29 tỉnh thành có đất và rừng ngập mặn ven biển theo dọc từ Móng Cái đến Hà Tiên. Rừng ngập mặn phân bố chủ yếu và phát triển mạnh ở phía Nam. Đặc biệt là ở Cà Mau – đồng bằng sông Cửu Long.

Với đặc trưng thú vị, hệ sinh thái rừng ngập mặn bao gồm:

Ở nước ta, có đến 35 loài cây ngập mặn chủ yếu và 40 loài cây tham gia rừng ngập mặn.

Thực vật phong phú bao gồm các loài cây như sú, đước, vẹt, tràm, mắm,… Ngoài ra, một số loại cây cỏ, cây bụi. Có khả năng sống trong môi trường ngập mặn cũng xuất hiện khá nhiều ở đây.

Điểm đặc biệt là các loài cây trong rừng ngập mặn này đều có bộ rễ chùm như nơm. Phát triển chằng chịt giúp chúng bám chắc và lan rộng ra xung quanh. Công dụng của bộ rễ cây rừng này còn giúp giảm vận tốc của dòng chảy. Tạo điều kiện cho trầm tích bồi tụ nhanh hơn ở các vùng cửa sông ven biển. Chính vì thế, rừng ngập mặn có công lớn trong việc giảm sức mạnh của con sóng, thiên tai bão lụt từ biển…

Khu rừng ngập mặn là nơi sinh sống của nhiều loại động vật và đặc biệt đến 80% các loại hải sản chỉ sinh sống ở nơi đây. Chúng ta có thể kể đến một số loài động vật đặc trưng như:

Các loài động vật sống thủy sinh như tôm, cua, cá, rùa, sò, động vật đáy,…

Các loài động vật sống ở cạn, trong các khu rừng cây như khỉ, cò, sếu, lợn rừng,…

Ngoài ra, nơi đây còn là môi trường sống của nhiều vi sinh vật như tảo, nấm, dương xỉ,…

Các hệ sinh thái trong rừng ngập mặn dựa vào nhau mà sinh sống và phát triển. Như nhiều loài vật được sinh ra ở sông, biển theo thủy triều đưa vào khu rừng. Chúng dựa vào các nguồn thức ăn từ các loài thực vật rơi xuống, phân hủy thành bã mùn hữu cơ.

Câu hỏi hệ sinh thái rừng ngập mặn là gì đã được giải đáp. Giúp chúng ta hiểu rõ về khu rừng đặc trưng này. Ngoài ra, rừng ngập mặn có vai trò to lớn trong việc điều hòa khí hậu tại khu vực. Phân hóa lượng nước thải từ các khu công nghiệp thải ra. Để làm giảm tình trạng độc hại đối với con người. Ngoài ra, rừng ngập mặn còn mang đến nhiều giá trị kinh thế khác. Do đó chúng ta cần phải gìn giữ nguồn tài nguyên thiên nhiên ban tặng này.

Thực trạng rừng ngập mặn ở nước ta hiện nay

Theo các chuyên gia nghiên cứu, tổng diện tích rừng ngập mặn của Việt Nam là khoảng 200.000 ha. Đứng trong top đầu các quốc gia có diện tích rừng ngập mặn trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, diện tích các khu rừng ngập mặn đang bị đe dọa nghiêm trọng. Thu hẹp diện tích và ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái. Tình trạng suy giảm là do nạn chặt phá rừng vẫn đang diễn ra hàng ngày. Người dân đắp bờ kè làm đầm nuôi trồng thủy hải sản. Ngoài ra, còn có các yếu tố như gió bão, sóng biển làm sạt lở diện tích, ô nhiễm môi trường. Và chính sách quản lý của nhà nước chưa chú trọng…

Giá trị của rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn ở nước ta không chỉ là nguồn cây xanh điều hòa không khí, Là lá chắn phòng hộ ven biển mà còn mang lại nhiều giá trị về lợi ích kinh tế cho người dân. Cụ thể:

Rừng ngập mặn cung cấp nhiều dược liệu, chất đốt, nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp.

Tạo môi trường thuận lợi cho người dân nuôi trồng thủy hải sản.

Địa điểm tham quan, tìm hiểu, khám phá về hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Khi đã tìm hiểu về hệ sinh thái rừng ngập mặn là gì, vậy phải làm thế nào để bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên này. Với vai trò to lớn của rừng ngập mặn, chúng ta cần phải lưu ý một số điểm sau để bảo vệ hệ sinh thái đa dạng, phong phú này:

Bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn

Cần phải xử lý nghiêm khắc các đối tượng có những hành vi tàn phá các hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Khi thực hiện khai thác rừng ngập mặn là địa điểm kinh tế, người dân cần phải tuân theo luật bảo vệ môi trường. Có thể đưa ra các chính sách khuyến khích người dân thực hiện bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, việc ứng dụng kinh doanh các-bon từ rừng ngập mặn sẽ là một điểm sáng trong giải pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn, đồng thời đem đến giá trị lợi ích cho con người.

Thế Nào Là Rừng Ngập Mặn? Những Đặc Điểm Sinh Thái Học Của Rừng Ngập Mặn

1. Khái niệm rừng ngập mặn?

Rừng ngập mặn là quần xã được hợp thành từ thực vật ngập mặn ảnh hưởng bởi nước triều ven biển nhiệt đới hoặc bán nhiệt đới. Rừng nhiệt đới phân bổ từ vĩ độ 25 Bắc xuống vĩ độ 25 Nam. Theo thống kê năm 2000 rừng ngập mặn phổ biến trên 118 quốc gia trên thế giới với diện tích 137.760 km².

Rừng ngập mặn là quần xã được hợp thành từ thực vật ngập mặn

Nằm trong mối tương tác giữ đất liền và biển, rừng ngập mặn là sinh cảnh quan trọng và quý giá về khả năng thích nghi. Các loại cây phổ biến trong rừng ngập mặn là cây chịu mặn, và là nơi cư trú của những loài sinh vật biển như hải sản, chim nước, chim di cư, khỉ, lợn rừng, kỳ đà, trăn, chồn.

2. Sinh thái học

Đặc điểm môi trường sinh thái của rừng ngập mặn là chuyển tiếp giữa biển và đất liền do vậy sự tồn tại phân bổ, phát triển và tổ thành loài của rừng ngập mặn chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố sinh thái.

Khí hậu: khí hậu với các yếu tố như nhiệt độ gió và lượng mưa tác động ảnh hưởng đến ranh giới phân bổ và kích thước phát triển của các loài thực vật trong rừng ngập mặn. Nhiệt độ cũng ảnh hưởng rõ ràng đến phân bổ của giới động vật cư trú tại rừng ngập mặn.

Thủy văn: Các yếu tố của thủy văn như thủy triều dòng hải lưu dòng nước ngọt là những yếu tố tương đối quan trọng và ảnh hưởng lớn đến phân bổ của rừng ngập mặn.

Rừng ngập mặn là sự chuyển tiếp giữa môi trường biển và đất liền

Độ mặn: Độ mặn là một trong những yếu tố sinh thái quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và tồn tại của rừng ngập mặn. Đối với nồng độ mặn khác nhau của nước biển sẽ kéo theo sự phân bố khác nhau của các loài thực vật tổ thành nên rừng ngập mặn. Độ mặn còn ảnh hưởng tới kích thước sinh trưởng nhiều loài thực vật và động vật rừng ngập mặn.

Rừng ngập mặn phát triển tốt nhất nơi nước ngập có độ mặn từ 15 – 25%, nhưng nơi có độ mặn dưới 4% sẽ không còn rừng ngập mặn tự nhiên nhưng nới có độ mặn 40 – 80% rừng ngập mặn sẽ có tổ thành loài nghèo nàn.

Thể nền: Rừng ngập mặn phát triển phổ biến nhất ở thể nền bùn sét là các khu vực ngập mặn ven biển ở vịnh kín cửa sông bùn cát, sét bùn cát, ít khi ghi nhận thấy thể nền của rừng ngập mặn là san hô hay cát thô lẫn sỏi đá.

Địa hình: Rừng ngập mặn chủ yếu xuất hiện ở các vùng có địa hình bờ biển nông cạn, ít sóng.

Phân bố

Rừng ngập mặn có thể được tìm thấy ở trong hơn 118 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của thế giới.

Rừng ngập mặn ở Việt Nam: Năm 2005, rừng ngập mặn ở Việt Nam che phủ một diện tích vào khoảng 209.741 hecta, hầu hết ở Đồng bằng sông Cửu Long (tổng cộng 91.080 ha.

3. Vai trò và bảo vệ rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn có nhiều vai trò trong bảo vệ môi trường và sinh kế cho con người

– Cung cấp sinh kế cho con người

– Chống lại thiên tai

– Giảm xói lở và bảo vệ đất

– Giảm ô nhiễm

– Giảm tác động của biến đổi khí hậu

– Cung cấp thức ăn và môi trường sống cho nhiều loài động vật

Lợi Ích Kinh Tế Và Môi Trường Của Rừng Ngập Mặn Cần Giờ

Từ xưa, nhân dân trong vùng đã khai thác gỗ củi để làm nhà ở, chất đốt, đem bán để đổi vải vóc, lúa gạo và các loại hàng hoá thiết yếu phục vụ đời sống.

Sách Địa chí Gia Định xuất bản trước năm 1945 cho biết nhân dân Cần Giờ đã khai thác gỗ củi chở về bán cho các nhà máy ở Sài Gòn – Chợ Lớn và các hãng tàu sông để đốt lò hơi; khai thác võ cây già, đước đem bán cho các chủ vựa ở Chợ Lớn, giá mỗi ký 30 xu, đổi được 5 – 6 kg gạo thời đó. Trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, việc khai thác gỗ củi bị hạn chế song có khi khai thác lên đến 80 ster/ha.

Từ khi khôi phục thành công rừng ngập mặn Cần Giờ, công tác tỉa thưa chăm sóc rừng trồng đã thu được hàng chục ngàn ster cừ củi, góp phần đáng kể vào việc cung cấp chất đốt, làm nhà ở, lán trại cho nhân dân trong vùng.

Ngoài việc cho gỗ củi, cây rừng ngập mặn còn có thể làm bột giấy, ván ghép, ván dăm, vỏ cây sản xuất tanin dùng trong thuộc da, nhuộm vải lưới, làm keo dán, cây phục hồi nhanh và có thể khai thác lâu dài. Lá cây, nhất là cây mắm có thể làm thức ăn gia súc rất tốt.

Ngoài cây gỗ, còn có cây dừa nước rất quen thuộc với đời sống người dân trong vùng, lá lợp nhà rất tốt, lợp kỷ có thể ở hơn 10 năm, bắp dừa làm dây buộc, bện thừng thích hợp với vùng nước mặn. Cơm dừa có vị ngọt, ăn ngon và mát. Có thể trồng dừa nước để lấy nhựa cây chế biến thành đường, 01 héc ta có thể sản xuất được 5-7 tấn đường/năm, ở Cần Giờ chưa có tập quán sản xuất đường từ cây dừa nước.

Nhiều loài cây trong rừng ngập mặn có thể làm thuốc như cây ô rô, cây lức, cây chùm gọng, cây xu, cây quao… trước đây bộ đội ta nhờ vào cây rừng để chữa bệnh và chiến đấu.

Đối với các vùng rừng ngập mặn, một nguồn lợi quan trọng khác phải kể đến là nguồn lợi thủy sản, như đã nói ở trên, rừng Cần Giờ rất dồi dào tôm cá, có nhiều loài có giá trị kinh tế rất cao như cá mú, cá chẽm, cá đường, cá dứa, cá ngát, lịch củ, tôm thẻ, tôm sú, cua gạch soong, nghêu, sò huyết…

Sau khi rừng được phục hồi, lá và các bộ phận khác của cây rụng xuống, phân hủy thành chất mùn bả hữu cơ chính là nguồn thức ăn dồi dào của các loài động vật nước, nghề nuôi nghêu sò, tôm sú phát triển nhanh từ năm 1993 đến nay chính là kết quả tốt đẹp của việc khôi phục thành công rừng ngập mặn Cần Giờ.

Nhờ có rừng, với nguồn thức ăn dồi dào và hệ thống rễ cây chằng chịt là môi trường sống thuận lợi và là nơi sinh đẻ trú ngụ của các loài thủy sản tôm, cua, cá, nghêu, sò, nhờ đó mà nguồn giống của chúng cũng cao hơn ở những nơi không có rừng.

Từ khi rừng được phục hồi, sản lượng thủy sản khai thác được ngày càng tăng, trong đó nghề nuôi nghêu, sò, nghề nuôi tôm sú phát triển nhanh, góp phần quan trọng vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại địa phương, phát triển kinh tế xã hội, xoá đói giảm nghèo và cải thiện đời sống của nhân dân.

Rừng có tác động rất rõ đến khí hậu trong vùng, rừng làm cho khí hậu trở nên mát mẽ hơn, và mức chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm ít hơn. Trên thế giới có rất nhiều thí dụ điển hình về về việc mất rừng ngập mặn kéo theo sự thay đổi khí hậu trong vùng. Sau khi thảm cây rừng không còn làm cho cường độ bốc hơi nước tăng cao dẫn đến độ mặn của nước và đất tăng, mặn vào sâu trong đồng ruộng, có tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp, tốc độ gió tăng lên đột ngột, gió to gây ra sóng lớn làm xói lở bờ sông, bờ biển mà việc gia cố bờ sông hoặc di dời khu dân cư tốn rất nhiều tiền của của xã hội và gây bất an cho đời sống người dân. Vì bị mất rừng mà ở vùng núi thì xảy ra thảm họa lũ quét, ở đồng bằng xảy ra lũ lụt, sạt lở bờ sông có khi mất cả một khu dân cư lâu đời thật đáng tiếc.

So sánh thực tế tại Cần Giờ trước và sau ngày khôi phục thành công rừng, chúng ta thấy sự thay đổi rất khác biệt về môi trường khí hậu theo chiều hướng thuận lợi cho đời sống và sản xuất, nay đi vào rừng không khí ấm áp, mát mẽ dễ chịu, hít thở sảng khoái lồng ngực, đặc biệt là khi vừa từ nội thành ra Cần Giờ.

Ở vùng cửa sông, các loài cây mắm, bần mọc dày đặc với hệ thống rễ chằng chịt tạo điều kiện cho việc lắng tụ phù sa nhanh, hình thành các bãi bồi mới, các hạt giống và mầm cây từ trong rừng trôi ra được rễ cây giữ lại phát triển thành rừng làm phong phú thêm quần thể thực vật mới. Kết quả là diện tích đất được mở rộng cùng với rừng cây mới hình thành.

Bên cạnh các lợi ích truyền thống kể trên, lợi ích về môi trường sinh thái là rất to lớn.

Rừng Cần giờ được mệnh danh là “lá phổi xanh” của thành phố Hồ Chí Minh, rừng có tác dụng hấp thụ khí độc hại thải ra từ sản xuất công nghiệp và khói xe máy, đồng thời trả lại cho môi trường dưỡng khí oxy cần thiết cho quá trình sống của con người, lọc nước thải từ các quận nội thành đổ về, làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường của thành phố Hồ Chí Minh và vùng phụ cận.

Ngày nay, huyện Cần Giờ với 50% diện tích là rừng, cảnh quan tươi đẹp, không khí trong lành, mang đậm dấu ấn lịch sử, rất hấp dẫn du khách đến nghỉ ngơi, tham quan, học tập, nghiên cứu, thưởng ngoạn phong cảnh và thưởng thức sản vật của rừng ngập mặn.

Rừng ngập mặn Cần Giờ đã trở thành một điểm du lịch sinh thái lý tưởng, một nơi thuận lợi để học tập, nghiên cứu về rừng nhiệt đới và điều đặc biệt là có một khu rừng rộng lớn, nằm bên cạnh một đô thị lớn thành phố Hồ Chí Minh.

Vì Sao Phải Trồng Cây Gây Rừng Và Bảo Vệ Rừng?

Vì sao phải trồng cây gây rừng và bảo vệ rừng?

Rừng là lá phổi xanh của trái đất. Cây xanh, trong quá trình quang hợp, hấp thụ khí CO2 và nhả ra khí oxy cần thiết cho sự sống.

Rừng có tác dụng làm trong sạch không khí; tán lá cản và giữ bụi; lá cây tiết ra nhiều loại chất kháng khuẩn có tác dụng tiêu diệt vi trùng gây bệnh trong không khí.

Rừng là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có nhiều loài quý hiếm. Trong rừng có nhiều loại cây khác nhau. Ðây là nguồn thực phẩm, nguồn nguyên liệu quý cho công nghiệp và dược phẩm, là nguồn gen hoang dại có giá trị trong lai tạo giống mới cho nông nghiệp và chăn nuôi.

Rừng bảo vệ và cải tạo đất. Nhờ có tán lá xoè rộng như chiếc ô, nước mưa không xối thẳng xuống mặt đất, nắng không đốt cháy mặt đất, nên lớp đất trên mặt khó bị rửa trôi theo nước mưa. Rừng nuôi đất, bồi bổ cho đất.

Cấp phát cây giống cho người dân huyện Mường Tè (Lai Châu) trồng rừng​. (Ảnh: Theo Nhân dân)

Ðất rừng hầu như tự bón phân, vì cành lá rơi rụng từ cây sẽ bị phân huỷ, tạo thành các chất dinh dưỡng, làm tăng độ màu mỡ của đất. Ðất phì nhiêu, tơi xốp sẽ thấm tốt, giữ nước tốt và hạn chế xói mòn. Vùng bãi triều ven biển có các rừng sú, vẹt, đước, vừa chắn sóng, vừa giữ phù sa, làm cho bờ biển không những không bị xói, mà còn được bồi đắp và tiến ra phía trước.

Rừng có tác dụng điều hoà dòng chảy trong sông ngòi và dưới đất. Nước mưa rơi xuống vùng có rừng bị giữ lại nhiều hơn trong tán cây và trong đất, do đó lượng dòng chảy do mưa trong mùa lũ giảm đi. Rừng cản không cho dòng chảy mặt chảy quá nhanh, làm cho lũ xuất hiện chậm hơn, giảm mức độ đột ngột và ác liệt của từng trận lũ. Nước thấm xuống đất rừng vừa là nguồn dự trữ nuôi cây và các sinh vật sống trong đất, vừa chảy rất chậm về nuôi các sông trong thời gian không mưa. Do đó, những vùng có nhiều rừng che phủ sẽ giảm bớt được thiên tai hạn hán và lũ lụt. Rừng càng nằm gần đầu nguồn sông, tác dụng điều hoà dòng chảy càng lớn hơn.

Rừng có giá trị lớn về du lịch, vì rừng có nhiều phong cảnh đẹp, với nhiều loại động thực vật hoang dã. Khí hậu trong rừng mát mẻ, điều hoà, không khí sạch sẽ còn có tác dụng chữa bệnh rất tốt.

Rừng có giá trị nhiều mặt cho con người. Vì các nhu cầu ngày càng tăng của mình, con người không thể không khai thác rừng. Tuy nhiên, nếu biết khai thác một cách hợp lý và có kế hoạch trồng rừng thích hợp, chúng ta sẽ vẫn vừa thoả mãn được các nhu cầu của mình, vừa không làm tổn hại đến rừng.

Quang Huy

Cập nhật thông tin chi tiết về Hệ Sinh Thái Rừng Ngập Mặn Là Gì Mà Cần Phải Bảo Vệ? trên website Nhatngukohi.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!